Thành quả sau 1 chặng đường

Posted on 29/10/2009

6


Kể từ ngày đầu tiên tôi đặt chân vào ngành web cũng đã gần 2 năm. Nhớ lại mấy ngày đầu ấy thiệt là mắc cười, ngồi look up từng khái niệm như search engine, PPM, PPC, CTR, … Là 1 kẻ chân ướt chân ráo từ ngành khác nhảy sang nên tôi đã mất trọn 1 năm đầu điên cuồng suốt ngày đêm với các kiến thức rất cơ bản về web. Là duyên số và cũng là thiên hướng, ngay từ buổi đầu ấy, tôi đã tiến thẳng vào phân tích web.

Lúc đó do chịu trách nhiệm về Adsense của công ty, nên anh giám đốc cho tôi quyền access vào Google Analytics để khai thác dữ liệu phục vụ cho công việc Adsense. Khi vừa tiếp xúc với Google Analytics, tôi đã bị kích thích ngay tức thì bởi tính khoa học và tinh vi của vấn đề, bởi khối dữ liệu mà đối với cách nhìn của tôi lúc đó là ‘vô cùng insightful’. Lúc đó công ty cũng có sử dụng 1 công cụ Log file nữa nhưng nhìn nó tôi không thấy hay lắm. Thế là tôi như bắt được vàng, vì những dữ liệu rất quí giá đối với công việc Adsense của tôi. Và nó còn quí giá hơn vì tôi như được tiếp cận với giấc mơ làm khoa học mà tôi hằng mong mỏi. Với Google Analytics tôi nhìn thấy ‘khoa học’, tính ‘seriousness’ của dữ liệu.

Thế là tôi dùng ngay 1 tuần sau đó để đọc cho nát về các chức năng của công cụ này. Lúc đó không thể nào tôi hiểu rõ vấn đề được. Mọi khái niệm đều rất chung chung, và tôi cũng biết điều đó. Tôi biết rằng vấn đề thật sự rất phức tạp, và mình chỉ có thể nắm được phần cơ bản nhất để xài ngay cho công việc mà thôi : cấp độ em bé! Và tôi dùng 1 tuần sau đó để phân tích dữ liệu –> cho ra bản báo cáo đầu tiên. Mọi người cho rằng “ui, mấy cái này biết rồi!” nhưng tôi rất thích các lập luận của mình và cho rằng họ đã đánh giá thấp tính seriousness của vấn đề. (Đúng là vậy! và đó là lý do mà Web Analytics không được coi trọng ở VN hiện nay –> dữ liệu k được ‘nhìn’ như đúng giá trị của nó!)

Tôi bắt đầu học về Web Analytics thật sự khi download được cuốn “Web Analytics: an hour a day” của Avinash Kaushik 1 tháng sau đó. Nghiền ngẫm những chương cơ bản của sách giúp tôi nhìn thấy được phần nào mức độ phức tạp của vấn đề và tính tương đối của các số đo. Tôi làm 1 presentation báo cáo về kết quả tìm hiểu cuốn sách trên, 1 nổ lực rất lớn làm việc liên tục của tôi vì công việc không thể đợi. Tuy nhiên so với khối lược kiến thức trong sách, phần mà tôi nắm được lúc đó cũng chỉ là 1 phần rất cơ bản. Ngay cho đến hiện tại đây, tôi vẫn chưa thật sự dùng hết 1/2 các best practices mà Avinash đã phân tích trong sách.

Sau 6 tháng, tôi chuyển sang công ty mới với công việc SEO. Tôi chọn đi theo công việc này thực tế cũng vì muốn tiếp tục con đường Web analytics. Thật vậy, khi lao đầu vào SEO, điên cuồng với nó, tôi nhận ra SEO vẫn cần sự hỗ trợ rất lớn từ Web Analytics hay nói đúng hơn, toàn bộ các hoạt động trên Internet không thể tách rời lẫn nhau mà nó liên kết chặt chẽ. SEO, Web analytics, PPC, banners, social media marketing, … bạn cần có kiến thức và hiểu rõ tất cả để có thể hoạt động tốt trên Internet. Thời gian làm SEO giúp cho tôi hiểu rõ hơn cái khu vực và môi trường Internet mà SE đóng vai trò như thế nào và các nhân tố tác động vào nó, 1 kiến thức không thể thiếu đối với 1 web analyst.

Và 1 năm sau đó tôi hoạt động như 1 online marketer, sử dụng kết hợp các công cụ và kiến thức để giúp cho Online Marketing Manager ra quyết định, thiết lập hệ thống, qui trình và chiến lược hoạt động. Nên tôi nghiên cứu nhiều hơn về khía cạnh business model, vấn đề kinh doanh, marketing hơn là đi sâu vào 1 công cụ nào. Đây cũng là những hiểu biết rất cần thiết cho web analyst, bởi vì web analyst cần có cái đầu định hướng, nếu không sẽ chỉ là cái máy xử lý dữ liệu lung tung.

Cho đến lúc này Google Analytics đã rất rất quen thuộc với tôi. Tôi đã sử dụng nó để làm hàng trăm phân tích khác nhau. Đã tìm hiểu rất nhiều ngóc ngách của nó để thỏa mãn nhiều công việc khác nhau, đã sử dụng các advance feature của nó để tùy chỉnh dữ liệu thu thập theo ý mình … Thế mà, tôi vẫn phải đổ mồ hôi hột bởi sự bao la mà GA có. Và tôi đã có cảm giác ‘không biết chừng nào mới khám phá hết chức năng của GA’. Đặc biệt là khi dò trên mạng các tính năng customize mà cộng đồng kháo nhau, sẽ thấy bất ngờ vì sự tinh vi của nó. Trong khi đó, tôi biết đó chỉ mới là GA, còn rất nhiều công cụ khác nữa !

Rồi tôi may mắn được nhận 1 học bổng học thêm về Web Programming trong lúc rảnh rổi. Đúng như mục đích của tôi, vì tôi muốn hiểu tính chất kĩ thuật của GA, đó là javascript. May mắn thay, sau chỉ 15 ngày học về java, html và javascript, tôi tìm được 1 dự án cần customize Google Analytics code theo yêu cầu của khách hàng. Tham gia dự án đó giúp tôi đào đến tận API của Google Analytics, hiểu rõ code hoạt động của nó, cái gì chịu trách nhiệm phần nào và cách tùy chỉnh lại nó như thế nào, cũng như xài thêm các tùy chọn có sẵn mà trước nay do hạn chế hiểu biết code nên tôi không đụng tới.

Chỉ trong vòng có 2 tháng mà từ chỗ GA là 1 núi khổng lồ còn nhiều ngõ ngách chưa khám phá, giờ tôi tự tin nhìn nó trong lòng bàn tay.

Mặc dù biết rằng đó chỉ mới là kiến thức về 1 công cụ, nhưng tôi cũng vui vì chặng đường chạy đua 2 năm của mình đã có 1 trái ngọt nhìn thấy được: tôi đã có kiến thức vững chắc của 1 nghề, có thể có 1 bằng cấp để chứng tỏ (GA Individual Qualification). Với kiến thức toàn vẹn về GA, là 1 mốc quan trọng và là nền tảng để tôi hiểu rõ các công cụ khác thật nhanh và dễ dàng. Tuy vậy, công cụ chỉ mới là 1 phần của vấn đề. Kĩ năng quản lý marketing, phát triển business, kinh nghiệm, tầm nhìn, … mới là quan trọng nhất dẫn đến thành công của Web Analytics trong 1 business.